Τομείς του περιοδικού πίνακα

Με μια ματιά

Καθορίζεις τον τομέα του περιοδικού πίνακα από την υποστιβάδα που δέχεται το τελευταίο ηλεκτρόνιο κατά την αρχή ηλεκτρονιακής δόμησης Aufbau. Αν το τελευταίο ηλεκτρόνιο εισέρχεται σε υποστιβάδα $s$, $p$, $d$ ή $f$, κατατάσσεις το στοιχείο αντίστοιχα στον τομέα $s$, $p$, $d$ ή $f$.

2Κεντρική ιδέα

Καθορίζεις τον τομέα του περιοδικού πίνακα από το είδος της υποστιβάδας που δέχεται το τελευταίο ηλεκτρόνιο κατά την αρχή ηλεκτρονιακής δόμησης Aufbau. Αν το τελευταίο ηλεκτρόνιο εισέρχεται σε υποστιβάδα $s$, $p$, $d$ ή $f$, κατατάσσεις το στοιχείο αντίστοιχα στον τομέα $s$, $p$, $d$ ή $f$.

3Εξήγηση

Συνδέεις το πλάτος κάθε τομέα με τη μέγιστη χωρητικότητα της αντίστοιχης υποστιβάδας. Οι υποστιβάδες $s$, $p$, $d$ και $f$ χωρούν αντίστοιχα 2, 6, 10 και 14 ηλεκτρόνια. Γι' αυτό αναγνωρίζεις αντίστοιχα 2, 6, 10 και 14 στήλες στους 4 τομείς.

Στον τομέα $s$ τοποθετείς τις ομάδες 1 και 2, μαζί με το υδρογόνο. Κατατάσσεις επίσης το ήλιο στον τομέα $s$ λόγω της ηλεκτρονιακής δομής $1s^2$, παρότι το τοποθετείς στην ομάδα 18. Στον τομέα $p$ αναγνωρίζεις τις ομάδες 13 έως 18, εκτός από το ήλιο. Στον τομέα $d$ αναγνωρίζεις 10 ομάδες και τα στοιχεία μετάπτωσης. Στον τομέα $f$ αναγνωρίζεις τις σειρές των λανθανιδών και των ακτινιδών.

4Εύρεση τομέα και περιόδου

Εξετάζεις την ηλεκτρονιακή δομή θεμελιώδους κατάστασης $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^3$.

Σκέψου το επόμενο βήμα πριν το ανοίξεις.

1. Δείξε το βήμα 1

   Εντοπίζεις ότι το τελευταίο ηλεκτρόνιο εισέρχεται στην υποστιβάδα $3p$, οπότε κατατάσσεις το στοιχείο στον τομέα $p$.

2. Δείξε το βήμα 2

   Εντοπίζεις ως υψηλότερη κατειλημμένη στιβάδα τη στιβάδα με $n=3$, οπότε τοποθετείς το στοιχείο στην περίοδο 3.

5Η ειδική περίπτωση του ηλίου

Σκέψου το επόμενο βήμα πριν το ανοίξεις.

1. Δείξε το βήμα 1

   Χρησιμοποιείς την ηλεκτρονιακή δομή $1s^2$ και εντοπίζεις ότι το τελευταίο ηλεκτρόνιο εισέρχεται σε υποστιβάδα $s$.

2. Δείξε το βήμα 2

   Κατατάσσεις το ήλιο στον τομέα $s$ και στην περίοδο 1.

3. Δείξε το βήμα 3

   Τοποθετείς το ήλιο στην ομάδα 18 και δεν εφαρμόζεις τον γενικό κανόνα των εξωτερικών ηλεκτρονίων για να το εντάξεις στην ομάδα 2.

6Συχνά λάθη

• Η υψηλότερη κατειλημμένη στιβάδα δεν αρκεί για την κατάταξη σε τομέα. Εντόπισε την υποστιβάδα που δέχεται το τελευταίο ηλεκτρόνιο σύμφωνα με την αρχή ηλεκτρονιακής δόμησης Aufbau.
• Το ήλιο έχει δομή $1s^2$ και βρίσκεται στην ομάδα 18. Χρησιμοποίησε τη δομή του και κατάταξέ το στον τομέα $s$.
• Ο κανόνας που συνδέει τα εξωτερικά ηλεκτρόνια με την ομάδα ισχύει για στοιχεία των κύριων ομάδων. Όταν εξετάζεις στοιχείο του τομέα $d$, μην εξάγεις την ομάδα μόνο από τον αριθμό των εξωτερικών ηλεκτρονίων.